İngiltere yüksek lisans sonrası çalışma izni olan Graduate Route, başvuranların yaklaşık %95’i tarafından başarıyla alınıyor! Bu etkileyici oran, Birleşik Krallık’ta eğitiminizi tamamladıktan sonra kariyer fırsatlarını değerlendirmek isteyenler için büyük bir avantaj sunuyor.
2021 yılında hayata geçirilen Graduate Route, İngiltere’de eğitimini tamamlayan uluslararası öğrencilere herhangi bir iş teklifi almadan 2 yıl (doktora mezunları için 3 yıl) çalışma veya iş arama hakkı sağlıyor. Dahası, bu vize sahipleri 2023 yılında İngiltere ekonomisine yaklaşık 1,5 milyar pound katkıda bulundu. İngiltere’de çalışma izni almanın en kolay yollarından biri olan bu program, 2022-2023 mali yılında yaklaşık 50.000 başvuru aldı ve programın başlangıcından bu yana %70’in üzerinde bir artış gösterdi.
Bununla birlikte, Graduate Route vizesinin sağladığı geçici çalışma izninden sonra ne olacağını merak ediyor olabilirsiniz. İngiltere’de yüksek lisans sonrası çalışma izni ile başlayan süreç, ülkede kalıcı olarak yerleşmek isteyenler için sadece ilk adımdır. Özellikle vize sahiplerinin %65’i İngiltere’de kalıp kariyerlerine devam etmeyi planladığından, sponsorlu vizelere geçiş ve kalıcı oturum seçenekleri büyük önem taşıyor.
Bu makalede, Graduate Route vizesinden sponsorlu çalışma vizelerine geçiş sürecini, kalıcı oturum için izlemeniz gereken adımları ve İngiltere’de uzun vadeli bir kariyer planlamasını nasıl yapabileceğinizi detaylı olarak ele alacağız.
Graduate Route Vizesi ile İngiltere’de Çalışma Hakkı
Birleşik Krallık, uluslararası öğrencilere mezuniyet sonrası önemli bir fırsat sunuyor. 1 Temmuz 2021’de resmi olarak başlayan Graduate Route vizesi, İngiltere’de eğitim alan öğrencilerin kariyer hedeflerine ulaşmaları için değerli bir adım.
Graduate Route nedir?
Graduate Route, genellikle “post study work visa UK” olarak da bilinen, İngiltere’de yüksek öğrenimini tamamlayan uluslararası öğrencilere yönelik özel bir vize türüdür. Temel amacı, mezunların İngiltere iş piyasasında deneyim kazanmalarını sağlamaktır. Bu vize, sponsor/iş veren gerektirmeyen bir vize türü olup, mezunlara sponsorlu bir iş teklifi olmadan çalışma veya iş arama esnekliği tanır. Bu sayede, iş deneyimi kazanma, staj yapma veya serbest meslek sahibi olma konusunda tam bir esneklik sağlanır.
Kimler başvurabilir?
Graduate Route vizesine başvurabilmek için belirli şartları karşılamanız gerekir:
- Geçerli bir Öğrenci Vizesi veya Tier 4 (General) vizesine sahip olmalısınız
- İngiltere’deki tanınmış bir üniversiteden lisans, yüksek lisans veya doktora derecesi almış olmalısınız
- Eğitiminizin süresi 12 aydan uzunsa, en az 12 ay İngiltere’de bulunmuş olmalısınız
- Başvurunuzu Birleşik Krallık içinden yapmalısınız
Özellikle, eğitim kurumunuzun Home Office’e eğitiminizi başarıyla tamamladığınızı bildirmesi gerekmektedir. Başvuru sahibinin toplamda 70 puan elde etmesi gerekiyor ve puanlar üç temel gereklilik üzerinden veriliyor.
İngiltere’de yüksek lisans sonrası çalışma izni süresi
İngiltere hükümetinin yaptığı açıklamaya göre, başarılı başvuru sahiplerine derece seviyelerine göre farklı süreler tanınıyor:
- Lisans ve yüksek lisans mezunları: 2 yıl çalışma izni
- Doktora (PhD) mezunları: 3 yıl çalışma izni[71]
Bu süre içerisinde herhangi bir seviyede işte çalışabilir veya iş arayabilirsiniz – minimum maaş gereksinimi yoktur. Aynı zamanda, farklı beceri seviyelerinde birden fazla işte çalışabilir ve iş değiştirebilirsiniz. Hatta kendi işinizi kurma esnekliğine de sahipsiniz.
Ancak unutulmamalıdır ki, bu vize süresinin sonunda uzatmaya başvurmanız mümkün değildir. Dolayısıyla, vize sürenizin sonunda İngiltere’de kalmak istiyorsanız, Skilled Worker Visa gibi başka bir vize kategorisine geçiş yapmanız gerekecektir.
Graduate Route Başvuru Süreci ve Şartları
Graduate Route başvuru süreci, İngiltere’de eğitimini tamamlamış uluslararası öğrenciler için nispeten basit ancak dikkat edilmesi gereken önemli noktalar içeriyor. Bu bölümde, İngiltere yüksek lisans sonrası çalışma izni başvurusunun nasıl ve ne zaman yapılacağını, gerekli belgeleri ve dikkat edilmesi gereken kısıtlamaları ele alacağız.
Başvuru ne zaman ve nereden yapılır?
Graduate Route vizesine başvurabilmek için öncelikle eğitiminizi başarıyla tamamlamanız ve kurumunuzun bu durumu Home Office’e bildirmesi gerekiyor. Başvuruyu mevcut öğrenci vizeniz sona ermeden yapmalısınız. Ayrıca, başvuru mutlaka Birleşik Krallık içinden yapılmalıdır, ülke dışından başvuru kabul edilmez.
Başvuru süreci tamamen online gerçekleştirilir ve Birleşik Krallık Hükümeti’nin resmi web sitesi () üzerinden yapılır. Kimlik doğrulama işlemi genellikle “UK Immigration: ID Check” mobil uygulaması aracılığıyla yapılır, ancak bazı durumlarda vize başvuru merkezine gitmeniz gerekebilir.gov.uk
Başvurunuz genellikle 8 hafta içinde sonuçlanır, fakat yoğun dönemlerde bu süre uzayabilir.
Gerekli belgeler ve ücretler
Graduate Route vizesine başvururken şu belgeleri hazırlamanız gerekiyor:
- Geçerli pasaport
- Biyometrik Oturum Kartı (BRP)
- Öğrenci vizenizi alırken kullandığınız CAS numarası
Başvuru için ödemeniz gereken ücretler şunlardır:
- Başvuru ücreti: £822 (2024 yılı itibarıyla)
- Sağlık harcı (Immigration Health Surcharge): Yıllık £1.035
Dolayısıyla, lisans ve yüksek lisans mezunları için toplam sağlık harcı £2.070 (2 yıl), doktora mezunları için ise £3.105 (3 yıl) olmaktadır. Bu ücretlerin başvuru sırasında peşin olarak ödenmesi gerekmektedir.
İngiltere dışına çıkış kısıtlamaları
Graduate Route vizesine başvuru yaparken ve başvurunuz değerlendirilirken, Birleşik Krallık dışına çıkmamanız büyük önem taşır. Başvurunuz sonuçlanana kadar İngiltere’de kalmanız gerekir; aksi takdirde başvurunuz otomatik olarak geri çekilebilir.
Başvuru değerlendirilirken Birleşik Krallık, İrlanda, Kanal Adaları veya Man Adası dışına seyahat etmemelisiniz. Bu kısıtlamaya uymak, başvurunuzun başarıyla sonuçlanması için son derece önemlidir.
Graduate Route vizesi uzatılamaz, bu nedenle vize süreniz dolmadan önce İngiltere’de kalıcı olarak çalışma izni almak istiyorsanız, uygun şartları sağladığınızda başka bir vize türüne geçiş yapmanız gerekecektir.
Sponsorlu Vizeye Geçiş: Skilled Worker ve Diğer Seçenekler
Graduate Route vizesinin süresinin uzatılamadığını düşünürsek, İngiltere’de kalıcı çalışma izni elde etmek için alternatif vize yollarını keşfetmeniz gerekecektir. Bu geçiş süreci, kariyer hedefleriniz doğrultusunda dikkatli bir planlama gerektiriyor.
Skilled Worker vizesine geçiş şartları
Skilled Worker vizesi, Graduate Route’dan sonra en yaygın geçiş yoludur. Bu vizeye başvurabilmek için:
- Home Office tarafından onaylanmış bir işverenden geçerli iş teklifi almanız
- İşin uygun meslekler listesinde yer alması
- Nisan 2024 itibariyle, yıllık asgari £38,700 maaş kriterini karşılamanız
- B1 seviyesinde İngilizce yeterliliğiniz olması
- Geçiminizi sağlayabileceğinizi kanıtlamanız (hesabınızda en az £1,270)
Bu vize genellikle 5 yıla kadar geçerlidir ve uygunluk şartlarını sağlamaya devam ettiğiniz sürece uzatılabilir. Buna ek olarak, 5 yıl boyunca yasal olarak çalıştıktan sonra süresiz oturum (ILR) başvurusu yapabilirsiniz.
Global Talent ve Innovator Founder vizeleri
Öte yandan, farklı kariyer hedefleriniz varsa alternatif vizeler de mevcuttur:
Global Talent vizesi, alanınızda lider veya gelecek vaat eden bir yetenek olduğunuzu kanıtlayabilirseniz elde edebileceğiniz bir seçenektir. Bu vize sponsorluk gerektirmez.
Innovator Founder vizesi ise yenilikçi bir iş fikriniz varsa uygundur. Bu vize için:
- Yenilikçi, uygulanabilir ve ölçeklenebilir bir iş fikri sunmanız
- Onaylı bir kuruluştan (endorsing body) onay almanız gerekir
Vize 3 yıl geçerlidir ve uzatma sayısında sınırlama yoktur. Dolayısıyla, 3 yıl sonra süresiz oturum başvurusu yapma hakkı kazanırsınız.
Sponsor bulma süreci nasıl işler?
Sponsorlu vize için öncelikle sponsor lisansına sahip bir işveren bulmanız gerekir. Bu süreçte:
- İngiltere Hükümeti’nin resmi web sitesinde bulunan lisanslı sponsor listesini inceleyebilirsiniz
- WorkSponsors gibi platformlardan yurt dışından eleman getiren şirketleri araştırabilirsiniz
- Vize sponsorluğu konusunda uzmanlaşmış işe alım şirketleriyle iletişime geçebilirsiniz
İşveren, sizin için Sponsorluk Sertifikası (CoS) düzenleyecektir. Bu elektronik bir referans numarasıdır ve vize başvurunuzda kullanılır. Sertifika verildiği andan itibaren 3 ay içinde vize başvurusu yapmanız gerektiğini unutmayın.
Kalıcı Oturum ve Uzun Vadeli Planlama
İngiltere’deki planlarınız geçici bir deneyimden öteye geçiyorsa, kalıcı oturum (Indefinite Leave to Remain – ILR) seçeneklerini anlamanız büyük önem taşır. Uzun vadeli hedeflerinize ulaşmanız için izlemeniz gereken bazı kritik yollar var.
Graduate Route süresi ILR için sayılır mı?
Öncelikle belirtmek gerekir ki, Graduate Route vizesi geçici bir vizedir ve bu vizeyle geçirilen 2 veya 3 yıllık süre, çoğu 5 yıllık ILR rotasına sayılmaz. Başka bir deyişle, Graduate Route ile İngiltere’de yaşamak isteyenlere doğrudan kalıcı oturum izni alma imkanı tanınmamaktadır. Bu nedenle, İngiltere’de kalıcı olarak çalışmak ve yaşamak istiyorsanız, vize süreniz dolmadan alternatif vize seçeneklerine geçiş yapmanız gerekecektir.
Kalıcı oturum için izlenecek yol
İngiltere’de süresiz oturum başvurusu yapabilmek için:
- Birleşik Krallık’ta en az 5 yıl yasal olarak yaşamış ve çalışmış olmalısınız
- Herhangi bir 12 aylık dönemde İngiltere dışında maksimum 180 gün geçirmiş olabilirsiniz
- Başvuru sırasında yıllık en az £36,300 maaş seviyesinde olmalısınız (4 Nisan 2024 sonrası)
- “Life in the UK” testinden başarılı olmanız gerekmektedir
- Minimum B1 seviyesinde İngilizce yeterliliğinizi kanıtlamalısınız
Süresiz oturum izni aldıktan 1 yıl sonra, İngiliz vatandaşlığına başvurabilirsiniz. Bununla birlikte, vatandaşlık başvurusunda son 12 ayda 90 günden fazla İngiltere dışında bulunmamanız şartı aranmaktadır.
İngiltere’de kalıcı kariyer hedefi olanlar için öneriler
Eğer uzun vadeli hedefleriniz arasında İngiltere’de kalıcı olarak yaşamak varsa:
- Graduate Route süresi dolmadan Skilled Worker vizesine geçiş için hazırlık yapın
- İş arama sürecinizi lisanslı sponsor listesindeki şirketlere odaklayın
- Global Talent veya Innovator Founder gibi alternatif vize seçeneklerini değerlendirin
- Alanınızda değerli kılacak sertifikalar ve nitelikler kazanın
- İngilizce dil yeterliliğinizi geliştirin – uzun vadede B1’den daha yüksek seviyeler avantaj sağlayacaktır
İngiltere’de yüksek lisans sonrası çalışma izni olan Graduate Route, kalıcı yerleşim için sadece bir başlangıç adımıdır. Dolayısıyla, planlarınızı erken aşamada yapmanız ve kariyer hedeflerinizi buna göre şekillendirmeniz kritik önem taşır.
Sonuç
Sonuç olarak, İngiltere’de eğitimini tamamlayan uluslararası öğrenciler için Graduate Route vizesi, ülkede kariyer yolculuğunuza başlamanın mükemmel bir fırsatıdır. Bununla birlikte, bu vizenin geçici doğası göz önüne alındığında, İngiltere’de uzun vadeli planlarınız varsa, vaktinde harekete geçmeniz büyük önem taşır. Özellikle vizenizin sona ermesinden en az 3-6 ay önce alternatif vize seçeneklerini araştırmaya başlamanız avantaj sağlayacaktır.
Şüphesiz, Skilled Worker vizesi en popüler geçiş seçeneği olarak karşımıza çıkarken, Global Talent veya Innovator Founder vizeleri de kariyer hedeflerinize bağlı olarak değerlendirebileceğiniz güçlü alternatiflerdir. Dolayısıyla, Graduate Route süresini İngiltere iş piyasasını tanımak, değerli bağlantılar kurmak ve gelecekteki sponsorlu vize başvurunuz için gerekli nitelikleri kazanmak için etkin şekilde kullanmalısınız.
Ayrıca, kalıcı oturum (ILR) almanın genellikle 5 yıllık yasal çalışma süresi gerektirdiğini ve Graduate Route süresinin bu hesaplamaya dahil edilmediğini unutmayın. Bu nedenle, erken planlama yapmak ve vize geçişinizi sorunsuz bir şekilde gerçekleştirmek hayati önem taşır.
Kalıcı çalışma izni yolculuğunuzda başarılı olmak için lisanslı sponsor listesindeki şirketlere odaklanın, İngilizce yeterliliğinizi geliştirin ve alanınızda değerli kılacak beceriler edinin. Unutmayın ki, iyi bir hazırlık ve stratejik planlama, İngiltere’de kalıcı bir kariyer inşa etme hedefinize ulaşmanızı sağlayacak en önemli faktörlerdir.
