İngiltere’ye ihracat yapmak için gerekenler hakkında bilgi sahibi olmadan yola çıkarsanız, ciddi cezai yaptırımlarla karşılaşabilirsiniz. Bu gerçek, birçok yeni ihracatçının gözden kaçırdığı önemli bir noktadır.
Yurt dışına mal satmak için gerekli belgeler arasında fatura, paketleme listesi ve gümrük beyannamesi bulunmaktadır. Ayrıca, ithalat ihracat yapmak için gerekenler arasında EORI numarası da yer alır ki, bu olmadan gümrük beyannameleriniz işleme alınmayabilir. Özellikle, yurtdışına mal satmak için yasal zorunluluklar doğru şekilde yerine getirildiğinde, işletmenize pazar çeşitlendirmesi ve daha yüksek kâr marjları gibi önemli avantajlar sağlar.
Ancak bu süreçte dikkat edilmesi gereken noktalar var. Örneğin, eğer yıllık cironuz £90,000’i geçerse, İngiltere’de VAT kaydı yaptırmanız zorunludur. Üstelik, İngiltere’nin standart KDV oranı %17,5 olmasına rağmen, çocuk kıyafeti, ilaç ve yiyecek gibi bazı ürünler %0 oranında KDV’ye tabidir.
Bu makalede, sıfırdan İngiltere’ye ihracat yapmak için ihtiyacınız olan tüm belgeleri, sertifikaları ve yasal gereklilikleri detaylı bir şekilde inceleyeceğiz. Böylece, yurt dışına mal göndermek için gerekli belgeler konusunda eksiksiz bilgiye sahip olacak ve ihracat sürecinizi sorunsuz bir şekilde yönetebileceksiniz.
İngiltere’ye İhracat İçin Zorunlu Belgeler
İngiltere pazarına açılmak istiyorsanız, belirli belgeleri eksiksiz hazırlamanız gerekir. Bu belgeler, ihracat sürecinizin yasal çerçevesini oluşturur ve gümrük işlemlerinin sorunsuz ilerlemesini sağlar. İşte İngiltere’ye ihracat yapmak için gerekenler arasında yer alan zorunlu belgeler:
Konşimento (Bill of Lading)
Konşimento, uluslararası ticarette taşıma sözleşmesinin kanıtıdır. Bu belge, malların taşıyıcı tarafından teslim alındığını gösterir ve varış noktasında malları teslim alma hakkını verir. Deniz yolu taşımacılığında kullanılan bu belgenin üç temel işlevi vardır:
- Taşıma sözleşmesinin kanıtı olarak hizmet eder
- Malların alındığına dair bir makbuz görevi görür
- Malların mülkiyetini temsil eden bir belge niteliğindedir
Hava yolu taşımacılığında ise “Hava Konşimentosu” (Air Waybill) kullanılır ve benzer işlevlere sahiptir.
Ticari Fatura ve Paketleme Listesi
Ticari fatura, yurt dışına mal satmak için gerekli belgeler arasında en temel olanıdır. Bu belge, satış sözleşmesinin gerçekleştiğini kanıtlar ve aşağıdaki bilgileri içerir:
- Alıcı ve satıcının tam bilgileri
- Malların detaylı tanımı
- Birim ve toplam fiyatlar
- Ödeme ve teslimat şartları
- Ürünlerin menşei
Paketleme listesi ise gönderilen malların içeriğini, ağırlığını, boyutlarını ve paketleme detaylarını gösterir. Bu belge, gümrük memurlarının sevkiyatı hızlı bir şekilde incelemesine yardımcı olur.
EORI Numarası Nedir ve Nasıl Alınır?
EORI (Economic Operators Registration and Identification) numarası, Avrupa Birliği ve İngiltere ile ticaret yapan tüm işletmelere verilen benzersiz bir kimlik numarasıdır. Brexit sonrası, İngiltere ile ticaret yapacak Türk işletmeleri için GB ile başlayan bir EORI numarası almak zorunlu hale gelmiştir.
EORI numaranızı almak için:
- web sitesi üzerinden başvuru yapmalısınızGov.uk
- Şirket vergi numarası ve iletişim bilgilerinizi sağlamalısınız
- İşlem genellikle üç iş günü içinde tamamlanır
Bu numara olmadan, ithalat ihracat yapmak için gerekenler listesindeki en önemli adımlardan birini tamamlayamazsınız.
Gümrük Beyannamesi ve Önemi
Gümrük beyannamesi, ihraç edilecek malların detaylarını gümrük yetkililerine bildiren resmi bir belgedir. Bu belge, yurtdışına mal satmak için yasal zorunluluklar arasında yer alır ve şunları içerir:
- İhraç edilen malların tam tanımı ve HS kodları
- Malların değeri ve miktarı
- Navlun ve sigorta bilgileri
- İhracatçı ve ithalatçı bilgileri
Türkiye’den İngiltere’ye yapılan ihracatta, gümrük beyannamesinin elektronik ortamda Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın sistemine kaydedilmesi gerekir. Ayrıca, İngiltere tarafında da ürünlerin ithalatı için gerekli beyanların yapılması şarttır.
Ürün Türüne Göre Gerekli Sertifikalar
İhraç edeceğiniz ürünün türüne bağlı olarak, standart belgeler dışında özel sertifikalar da talep edilebilir. İngiltere’nin Brexit sonrası düzenlemeleri, özellikle ürün sertifikalarında önemli değişiklikler getirmiştir. İşte yurt dışına mal satmak için gerekli belgeler arasında ürün türüne göre almanız gereken sertifikalar:
CE Belgesi Gerektiren Ürünler
Brexit sonrası İngiltere’ye ihracat yapmak için, daha önce CE işareti gerektiren ürünler artık UKCA (Birleşik Krallık Uygunluk Değerlendirmesi) işareti gerektirmektedir. Bu işaret, ürünlerinizin Birleşik Krallık’ta uygulanan teknik mevzuatlara uygunluğunu gösterir.
UKCA işareti özellikle şu ürünler için zorunludur:
- Elektrikli ekipmanlar ve makineler
- Oyuncaklar ve kişisel koruyucu donanımlar
- Tıbbi cihazlar ve basınçlı ekipmanlar
- Asansörler ve gazlı cihazlar
Bununla birlikte, bazı ürünler için, CE işaretini kullanarak hem Avrupa Birliği hem de Birleşik Krallık pazarına erişim sağlayabilirsiniz. Ancak bu durumun 1 Ocak 2023’ten itibaren değiştiği unutulmamalıdır.
MSDS: Tehlikeli Maddeler İçin Güvenlik Belgesi
MSDS (Malzeme Güvenlik Veri Formu), özellikle tehlikeli maddelerin nakliyesi için gerekli bir belgedir. Bu belge, ihraç edilen kimyasalların güvenli yönetimi için aşağıdaki bilgileri içerir:
- Ürünün fiziksel ve kimyasal özellikleri
- Sağlığa etkileri ve toksisite bilgileri
- İlk yardım önlemleri ve koruyucu ekipman kullanımı
- Depolama, taşıma ve bertaraf koşulları
MSDS belgesi, TÜRKAK tarafından akredite edilmiş kuruluşlardan yeterlilik belgesi almış sertifikalı uzmanlar tarafından hazırlanmalıdır.
Veteriner ve Sağlık Sertifikaları
Hayvansal ürünlerin ihracatında, ürününüzün insan tüketimine uygun olup olmamasına bakılmaksızın veteriner sertifikası gerekebilir. Bu sertifikalar, hayvanın/hayvanların menşei ve nasıl muamele edildiğine dair kanıt sağlar.
Öte yandan, bitkisel orijinli gıda ürünlerinin ihracatında, özellikle yüksek risk içeren ürünler için Birleşik Krallık formatında Gıda Sağlık Sertifikası gereklidir.
Organik Ürünler İçin Denetim Sertifikası
AB üyesi olmayan ülkelerden Birleşik Krallık’a yapılan organik ürün ihracatında geçerli bir Büyük Britanya denetim sertifikası talep edilmektedir. Bu sertifika, ürünlerin menşe ülkelerindeki eşdeğer Büyük Britanya organik standartlarına göre sertifikalandırıldığını belgelemektedir.
Organik tekstil ihracatı yapıyorsanız, Global Organic Textile Standard (GOTS) gibi uluslararası bir standarda uygunluk da aranabilir. Bu tür sertifikalar, ürünlerin sürdürülebilir ve etik üretim koşullarında üretildiğini kanıtlamaktadır.
İsteğe Bağlı Ama Avantaj Sağlayan Belgeler
Zorunlu belgelerin yanında, bazı isteğe bağlı belgeler de ihracat sürecinizde size önemli avantajlar sağlayabilir. Bu belgeler yasal olarak zorunlu olmasa da, rekabet gücünüzü artırır ve gümrük işlemlerinizi hızlandırır.
Menşe Şahadetnamesi ile Vergi Avantajı
Menşe Şahadetnamesi, ihraç edilen ürünlerin hangi ülkede üretildiğini veya önemli değişikliğe uğradığını gösteren bir belgedir. Bu belge özellikle vergi avantajları açısından büyük önem taşır. Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyesi olmayan ülkelerden yapılan ithalatlarda, ürünlerin DTÖ üyesi ülke menşeli olduğunu kanıtlamak için bu belge talep edilebilir.
Brexit sonrası İngiltere ile ticaret yaparken, tercihli ticaretten yararlanmak için “Menşe Beyanı” adı verilen bir belgeyi fatura veya ilgili ticari belge üzerinde düzenlemeniz yeterlidir. Bu belge sayesinde gümrük vergilerinden muafiyet veya indirim elde edebilirsiniz.
Test ve Uygunluk Sertifikaları
Belirli ürünler için test sertifikaları, ihracatınızı kolaylaştırır. Özellikle tehlikeli maddeler, kimyasallar ve elektrikli ürünlerin güvenlik testlerinden geçtiğini kanıtlayan belgeler İngiltere’ye girişte talep edilebilir.
Araç ihracatında ise üretici tarafından verilen Uygunluk Sertifikaları (Conformity Certificates) gerekebilir. Bu belgeler, ürününüzün İngiltere standartlarına uygun olduğunu gösterir ve gümrükte beklemelerini önler.
İthalat ve İhracat Lisansları
İhracat lisansları çoğu ürün için zorunlu değildir ancak askeri malzemeler, kimyasallar ve sanat eserleri gibi özel ürünlerde talep edilebilir. Bu lisanslar, hükümetin belirli ürünlerin ülkeye girişini kontrol etmesine olanak tanır.
EXW (Fabrikada Teslim) dışındaki incoterm’lerde, ihracat lisansını temin etmek genellikle satıcının sorumluluğundadır. Bu belgelerin zamanında temini, sevkiyat gecikmelerini önler.
Yetki Belgeleri ve Marka Koruması
Fikri mülkiyet haklarını korumak için yetki belgeleri büyük önem taşır. Marka, resim veya karakterleri içeren ürünlerin ihracatında, bu fikri mülkiyetin sahibinden alınan yetki belgeleri gerekebilir.
Ayrıca, İngiltere’ye ihracat yaparken markanızı korumak için Birleşik Krallık’ta ayrı bir marka tescili yaptırmanız tavsiye edilir. Brexit sonrası AB tescilli markalar artık Birleşik Krallık’ta otomatik koruma sağlamamaktadır.
Belgelerin Hazırlanmasında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Belgeleri hazırlarken yapacağınız hatalar, ihracat sürecinizde ciddi gecikmelere ve ek maliyetlere neden olabilir. İngiltere gümrüklerinde yaşanabilecek sorunları önlemek için belge hazırlama aşamasında bazı kritik noktaları gözden kaçırmamanız gerekir.
Belgelerin İngilizce Hazırlanması
İhracat sürecinde hem Türkçe hem de İngilizce belgeler hazırlamanız şarttır. Türkiye’deki gümrük işlemleri için Maliye Bakanlığı onaylı Türkçe e-fatura düzenlerken, ithalatçı ülkenin gümrük işlemleri için İngilizce belgelere ihtiyaç duyarsınız. Özellikle aşağıdaki belgelerin İngilizce hazırlanması önemlidir:
- Ticari Fatura (Commercial Invoice)
- Paketleme Listesi (Packing List)
- Menşe Şahadetnamesi (Certificate of Origin)
- Konşimento (Bill of Lading)
İngilizce hazırlanan bu belgeler, alıcının ithalat aşamasında gümrükte sorun yaşamaması için hayati önem taşır. Ayrıca, Ortadoğu ülkelerine yapılacak ihracatlarda, bu belgelerin ilgili ülke temsilciliği tarafından tasdik edilmesi gerekebilir.
Doğru Kodlama ve Ürün Tanımı
İhraç edeceğiniz ürünlerin Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP) kodlarını doğru belirlemeniz, gümrük süreçlerinin sorunsuz ilerlemesi için kritik önem taşır. Yanlış GTİP kodu kullanımı, fazla vergi ödeme veya cezai yaptırımlarla karşılaşmanıza neden olabilir.
Karmaşık ürünlerde GTİP tespiti konusunda emin değilseniz, Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB) başvurusu yapabilirsiniz. Bu belge size 6 yıl boyunca tüm gümrük idarelerinde geçerli resmi bir kod garantisi sağlar.
Ürün tanımlarınızın net, açık ve ürünün tüm özelliklerini kapsayacak şekilde olması gerekir. Özellikle eşyanın menşei, ağırlığı, boyutu ve kimyasal bileşenleri gibi bilgilerin doğru belirtilmesi önemlidir.
Gümrükte Reddi Önlemek İçin İpuçları
Gümrük beyannamelerinde kazıntı ve silinti yapılmaz; bu tür düzeltmeler beyanın reddedilmesine yol açabilir. Bunun yerine, gerekli durumlarda tam ve doğru bir şekilde yeni beyanname düzenlenmesi gerekmektedir.
Beyannamede imzası bulunan kişiler, belirtilen bilgilerin doğruluğundan ve ilgili rejimin gerektirdiği tüm yükümlülüklerden sorumludur. Bu nedenle, beyan öncesi tüm belgeleri titizlikle kontrol etmeniz kritik öneme sahiptir.
Son olarak, ihracat öncesinde alıcı ülkenin ithalat mevzuatını ve kısıtlamalarını araştırmanız önerilir. İngiltere’nin yasakladığı veya kısıtladığı bir ürünü göndermeniz durumunda, mallarınız iade edilebilir ve ek maliyetler oluşabilir.
Sonuç
Sonuç olarak, İngiltere’ye ihracat yapmak, doğru belgeleri hazırlamanız ve yasal gereklilikleri yerine getirmeniz durumunda oldukça kârlı bir girişim olabilir. Özellikle Brexit sonrası değişen düzenlemelere dikkat etmeniz, ihracat sürecinizin başarısı için hayati önem taşımaktadır. Konşimento, ticari fatura ve EORI numarası gibi zorunlu belgelerin yanı sıra, ürününüzün türüne göre UKCA işareti veya MSDS gibi özel sertifikaları da edinmeniz gerektiğini unutmamalısınız.
Bununla birlikte, Menşe Şahadetnamesi gibi isteğe bağlı belgelerin ihracatınızda size vergi avantajı sağlayabileceğini ve gümrük işlemlerinizi hızlandırabileceğini de göz önünde bulundurmalısınız. Ayrıca, tüm belgelerin İngilizce hazırlanması ve ürün kodlarının doğru belirlenmesi, ihracat sürecinde yaşanabilecek gecikmeleri ve ek maliyetleri önlemenize yardımcı olacaktır.
İhracat sürecini başarıyla yönetmek için, her adımda titiz davranmanız ve güncel mevzuatı takip etmeniz gerekir. Şüphesiz, doğru hazırlanmış belgeler ve sertifikalar, İngiltere pazarına girişinizi kolaylaştıracak ve işletmenize yeni fırsatlar sunacaktır. Neticede, yurt dışına açılmak sadece satışlarınızı artırmakla kalmaz, aynı zamanda işletmenizin uluslararası pazarlarda rekabet gücünü de yükseltir.
Unutmayın ki, ihracat sürecinde karşılaşabileceğiniz zorlukların üstesinden gelmek için profesyonel destek almaktan çekinmemelisiniz. Böylece, İngiltere pazarında başarılı bir ihracatçı olarak yerinizi alabilir ve işletmenizi uluslararası arenada büyütebilirsiniz.
